We hadden het geluk de vzw Action et Recherche Culturelles (ARC) te mogen verwelkomen voor de creatie van deze podcast. ARC zet zich in voor een rechtvaardigere en multiculturele samenleving, waarin culturele rechten een centrale plaats innemen.

Dit project werd uitgewerkt in een cyclus van drie workshops. De laatste sessie werd opgenomen zodat deze ervaring met een breder publiek gedeeld kon worden. Tot slot bracht een gezamenlijke luistersessie ons allemaal samen rond het eindresultaat.

Het doel van dit initiatief was om een veilige gespreksruimte te creëren rond een tafel met verschillende mama’s die in ons centrum verblijven (Fatoumata, Ruth, Patience, Christelle, Cécile, Malika, Aline, Halimatou en Fanta), zodat zij hun ervaringen met het moederschap in een opvangcentrum konden uitdrukken.

Tijdens de workshops kwamen verschillende belangrijke thema’s aan bod, waaronder:

• De onzekerheid rond de asielprocedure en de voortdurende angst om niet te weten wat de toekomst brengt: mogen zij in België blijven of moeten zij het grondgebied verlaten na een negatieve beslissing?

• De moeilijkheid om deze wachttijd uit te leggen aan hun kinderen, of zij nu nog jong zijn of al tieners.

• Het gevoel van ontworteling, zelfs in kleine dagelijkse dingen, zoals eten dat niet hetzelfde smaakt als thuis.

Een bijzonder aangrijpend aspect van de gesprekken was de culturele schok in de opvoeding van hun kinderen. Verschillende mama’s vertelden hoe moeilijk het voor hen is om zich aan te passen aan de opvoedingsverschillen tussen hun land van herkomst en België. Ze zien hun kinderen nieuwe gewoontes, codes en gedragingen overnemen die ze vroeger niet hadden. Die evolutie creëert soms een kloof tussen hen en hun kinderen, waardoor de communicatie complexer wordt.

Sommigen legden uit dat ze hun opvoedingshouding moesten leren versoepelen om een vertrouwensband te behouden en een opener dialoog met hun kinderen te bevorderen. Ze willen hun kinderen een betere toekomst bieden, met respect voor het culturele erfgoed waarin ze zelf zijn opgegroeid. Velen hopen dat hun kinderen in grotere vrijheid kunnen leven, zich volledig kunnen integreren in hun nieuwe omgeving en nieuwe kansen kunnen ontdekken, terwijl ze verbonden blijven met hun roots.

De gesprekken brachten ook de administratieve moeilijkheden aan het licht waarmee sommigen te maken kregen. Eén van de mama’s deelde haar ervaring met een eerste asielaanvraag in een ander land. Ze verbleef in een centrum in Dublin in afwachting van een beslissing, maar kreeg uiteindelijk een negatieve beslissing. Ze moest het centrum verlaten zonder dat er echt rekening werd gehouden met de specifieke situatie van haar kind. Haar kind, dat naar school ging en nieuwe vrienden had gemaakt, beleefde deze plotse breuk als een trauma: van de ene dag op de andere geen school meer, geen vertrouwde omgeving, geen vrienden, en de verplichting om hun eerste opvangland te verlaten. Dit getuigenis heeft de groep diep geraakt.

In de loop van de drie workshops groeiden een warme sfeer en een klimaat van vertrouwen. Tijdens de eerste twee sessies waren ook de kinderen aanwezig; zij speelden samen terwijl de moeders elkaar leerden kennen bij een kopje thee. De laatste sessie, hoewel begeleid door microfoons, vond plaats in dezelfde gezellige sfeer. Het werd een echte ruimte voor uitwisseling, met koekjes, solidariteit en medeleven tussen de deelneemsters.